Terrakota armiyasi
Imperatorni narigi dunyoda qo'riqlaydigan 8 000 sopol askar
1974-yilda xitoylik dehqonlar quduq qazib, yer ostidan sopol askarning boshini topishdi. Qazishsa — 8 000 ta askar, 500 ta ot, aravalar! Ularni birinchi Xitoy imperatori 2 200 yil oldin o'zining qabrini qo'riqlash uchun yasattirgan. Har askarning yuzi boshqacha — bir xili yo'q! Ular rangli bo'lgan, lekin havoga chiqqach ranglar 4 daqiqada o'chgan.
Terrakota armiyasi — Xitoyni birlashtirgan birinchi imperator Qin Shixuandi (mil. avv. 259–210) maqbara majmuasining bir qismi, Sian yaqinida. 3 ta chuqurda 8 000 askar (1,8–1,9 m), 130 arava, 670 ot — haqiqiy Qin armiyasining tuzilishi (piyoda, o'qchi, otliq, ofitser). Har haykal modul usulda (oyoq, tana, bosh alohida) yasalib, so'ng qo'lda individuallashtirilgan — 8 xil bosh qolipi, cheksiz yuz ifodalari; ustalar ismini yozgan (sifat nazorati). Bronza qurollar xrom bilan qoplangan — 2 000 yil zanglamagan. Dastlab yorqin ranglangan — lak havoda quriydi, shuning uchun ko'p qismi qazilmay saqlanmoqda. Maqbara tepaligi (76 m) ochilmagan — Sima Qyan yozuvicha ichida simob daryolari bor; tuproqda simob miqdori haqiqatan yuqori. 700 000 ishchi 38 yil qurgan. YUNESKO merosi (1987).
Qiziq faktlar
- 8 000 askarning birortasi bir-biriga o'xshamaydi — hammasi 'portret'.
- Bronza qilichlar 2 200 yil o'tsa ham o'tkir — xrom bilan qoplangan.
- Imperator qabri hali ochilmagan — ichida simob daryolari bor deyishadi.