Buxoro Arki

1 500 yil davomida amirlar yashagan qal'a

Ark — Buxoroning qoq o'rtasidagi ulkan qal'a, devorlari 20 metr baland! Unda 1 500 yil davomida Buxoro hukmdorlari yashagan: saroy, masjid, zarbxona, zindon — hammasi ichida. Afsonaga ko'ra, Arkni qadimgi qahramon Siyovush qurgan. Buxoro amirlari 1920-yilgacha shu yerda turgan. Bugun Ark — muzey, uning tepasidan butun eski shahar ko'rinadi.

Ark — Buxoroning qadimiy qal'a-shahri (shahriston), 3,96 ga, sun'iy tepalik 20 m; qatlamlar milodiy IV–V asrlardan, afsonalar Siyovush va Afrosiyob bilan bog'laydi (Narshaxiy, X asr). Somoniylar (IX–X asr: Ismoil Somoniy, Ibn Sino va Rudakiy shu saroyda), Qoraxoniylar, Shayboniylar, Ashtarxoniylar, Mang'itlar sulolasi (1785–1920) qarorgohi. 1220-yilda Chingizxon vayron qilgan, XVI asrda qayta qurilgan. Ichida: Jome masjidi (XVIII), Kushbegi saroyi, taxt zali (Ko'rinishxona), zarbxona, zindon ('Kanaxona' — 1842-yilda inglizlar Stoddart va Konolli qatl etilgan). 1920-yilda Qizil Armiya bombardimoni qal'aning 80 % ini vayron qildi; hozirgi ko'rinish — g'arbiy darvoza va devorlar. 1993 — YUNESKO (Buxoro tarixiy markazi). Ro'parasida Bolo-Hovuz masjidi (1712, 20 ustun).

Qiziq faktlar

• Arkda Ibn Sino va Rudakiy Somoniylar saroyida xizmat qilgan.
• Ark 1 500 yil davomida uzluksiz hukmdorlar qarorgohi bo'lgan.
• Ark devorlari 20 m — 6 qavatli uydek.