Sakura (yapon olchasi)

Bir haftalik go'zallik bayrami

Sakura — Yaponiyaning gullaydigan olchasi. Bahorda butun daraxt pushti gulga burkanadi — shunchalik chiroyliki, yaponlar daraxt tagida bayram qilishadi ('xanami'). Lekin gullar atigi 1 hafta turadi va qor kabi to'kiladi. Sakura mevasi yeyilmaydi — u faqat go'zallik uchun. Toshkentda ham sakuralar bor!

Yapon olchasi (Prunus serrulata) va uning 200 dan ortiq navi — Yaponiya madaniyatining ramzi. Eng mashhur nav 'Somei Yoshino' — barcha daraxtlar bitta ota-daraxtning klonlari, shuning uchun bir vaqtda gullaydi. Gullash to'lqini ('sakura fronti') martda Okinavadan boshlanib, mayda Xokkaydoga yetadi; meteorologlar uni ob-havo kabi bashorat qiladi. Xanami an'anasi VIII asrdan; gulning qisqa umri buddizmdagi 'mono-no avare' — o'tkinchilik go'zalligi tushunchasini ifodalaydi. Iqlim isishi tufayli Kiotoda gullash 1 200 yillik yozuvlarda eng erta sanalarga siljidi (2021: 26-mart). 1912-yilda Yaponiya AQSHga 3 000 sakura sovg'a qilgan.

Qiziq faktlar

• Yaponiyada sakura gullashini ob-havo kabi televizorda bashorat qilishadi.
• Barcha 'Somei Yoshino' sakuralari — bitta daraxtning nusxalari.
• Kiotoda sakura gullash sanasi 1 200 yildan beri yozib borilgan — dunyodagi eng uzun tabiat kuzatuvi.