Gobi cho'li

Dinozavr tuxumlari topilgan sovuq cho'l

Gobi — issiq emas, sovuq cho'l! Qishda −40 °C, yozda +45 °C. Bu yerda 1923-yilda dunyoda birinchi marta dinozavr tuxumlari topilgan — uyasida! Gobida ikki o'rkachli tuyalar, qor qoploni va juda kam uchraydigan Gobi ayig'i yashaydi. Marko Polo Gobidan o'tib Xitoyga borgan — 30 kun.

Gobi (mo'g'ulcha 'suvsiz joy') — 1,3 mln km², Osiyodagi eng katta cho'l, Mo'g'uliston va Xitoy shimolida; Himolayning yomg'ir soyasida. Kontinental iqlim: yillik harorat farqi 85 °C. Faqat 5% i qum — asosan toshli tekislik. 1923-yilda Roy Chapman Endryus ekspeditsiyasi (Olovli qoyalar, Bayanzag) birinchi dinozavr tuxumlarini (Oviraptor, Protoceratops) topdi; keyinchalik Velociraptor, 'Jang qilayotgan dinozavrlar' fossili. Xitoyga yiliga 3 600 km² kengaymoqda — 'Yashil devor' loyihasi (66 mlrd daraxt). Yovvoyi ikki o'rkachli tuya (1 000 dan kam), Gobi ayig'i (40 ta), qulon, jayron. Ipak yo'lining shimoliy tarmog'i shu yerdan o'tgan; Marko Polo 1275-yilda kesib o'tgan.

Qiziq faktlar

• Gobida qish −40 °C, yoz +45 °C — bir yilda 85 daraja farq!
• Dunyoda birinchi dinozavr tuxumlari Gobida topilgan — 1923-yilda.
• Gobi har yili Xitoy tomon 3 600 km² kengayadi — Xitoy unga qarshi 66 milliard daraxt ekmoqda.