Sahroi Kabir

Bir paytlar yashil bo'lgan eng katta issiq cho'l

Sahroi Kabir — AQSH kattaligidagi cho'l! Lekin faqat 25% i qum — qolgani tosh va tog'. Bu yerda 10 yil yomg'ir yog'masligi mumkin. Eng qizig'i: 8 000 yil oldin Sahro yashil edi — daryolar, ko'llar, begemotlar va jirafalar bo'lgan! Qoyalarda odamlar suzayotgan rasmlar topilgan. Sahro changi shamol bilan Amazonkagacha uchib borib, o'rmonni oziqlantiradi.

Sahroi Kabir — 9,2 mln km² (Antarktida va Arktikadan keyin uchinchi, issiq cho'llar ichida birinchi), Atlantikadan Qizil dengizgacha 11 davlatda. Yer yuzasidagi rekord harorat 58 °C shu yerda da'vo qilingan; kechasi 0 °C gacha tushadi. Qum barxanlari (erglar) 180 m gacha, lekin cho'lning 70% i toshli hamada. Yer o'qi tebranishi tufayli har 20 000 yilda musson siljiydi: 11 000–5 000 yil oldin 'Yashil Sahro' davri — Chad ko'li Kaspiydek katta edi, Tassili qoyalarida begemot va suzuvchilar rasmlari. Sahro changi (yiliga 180 mln tonna) Atlantika bo'ylab Amazonkaga fosfor yetkazadi. Ostida qadimgi Nubiya suvli qatlami — dunyodagi eng katta chuchuk yer osti suvi.

Qiziq faktlar

• Sahroning faqat 25% i qum — qolgani tosh va tog'.
• 8 000 yil oldin Sahroda begemotlar suzgan — qoyalarda rasmlari bor.
• Sahro changi Amazonka o'rmonini 'oziqlantiradi' — okean orqali uchib boradi.