Perito-Moreno muzligi

Ko'l ustiga sekin surilayotgan muz devori

Perito-Moreno — 30 km uzunlikdagi ulkan muz daryosi, u tog'dan ko'lga sekin sirg'alib tushadi — kuniga 2 metr! Ko'l tomonidagi muz devori 70 metr baland; undan tez-tez muz bo'laklari gumburlab uzilib suvga tushadi — sayyohlar shuni tomosha qilishga keladi. Muz ko'lni ikkiga bo'lib 'to'g'on' hosil qiladi, bir necha yilda bir marta suv bosimi bilan bu to'g'on ulkan shovqin bilan buziladi.

Perito-Moreno — Janubiy Patagoniya muz maydonidan (dunyoda Antarktida va Grenlandiyadan keyingi 3-o'rin) Argentino ko'liga tushadigan 250 km² lik muzlik, uzunligi 30 km, oldi devori 5 km keng, suvdan 70 m baland (umumiy qalinlik 170 m). Kuniga 2 m siljiydi — muzliklar orasida tez. Dunyodagi kam sonli muvozanatdagi muzliklardan: iqlim isishiga qaramay 1917-yildan beri deyarli chekinmagan (ko'p yog'in + tik yotoq). Muz yarimorolga tiralib ko'lning Brazo Rico qismini to'sadi, suv sathi 30 m ko'tariladi, so'ng muz to'g'on yorilib qulaydi (1917, 1988, 2004, 2016...) — 'ruptura'. Los-Glasyares milliy bog'i (YUNESKO, 1981), sayyohlar uchun yo'laklar, muz ustida yurish. Nomi — XIX asr tadqiqotchisi Fransisko Moreno sharafiga.

Qiziq faktlar

• Muzlik kuniga 2 metr siljiydi — buni ko'z bilan ko'rish mumkin.
• Perito-Moreno iqlim isishiga qaramay 100 yildan beri deyarli kichraymagan.
• Muz to'g'on har bir necha yilda ulkan shovqin bilan buziladi.