Serengeti

Yerdagi eng katta hayvonlar ko'chishi

Serengeti — Afrikadagi ulkan savanna, u yerda har yili 1,5 million gnu antilopasi va yuz minglab zebra yangi o't izlab 'aylanma sayohat'ga chiqadi — 1 000 km! Yo'lda ular timsohli daryolarni kechib o'tadi, sherlar esa ularni poylaydi. Bu 'Buyuk migratsiya' — Yerdagi eng katta hayvon yurishi. 'Sher qirol' multfilmi shu joydan ilhomlangan. Serengeti — masai tilida 'cheksiz tekislik'.

Serengeti milliy bog'i (14 750 km², 1951; YUNESKO 1981) — Tanzaniya shimoli, Keniyaning Masai-Mara bilan bitta ekotizim (30 000 km²). Buyuk migratsiya: 1,3 million gnu, 300 000 zebra, 400 000 Tomson jayroni yomg'ir va o't o'sishi ortidan soat yo'nalishida yiliga 800–1 000 km aylanadi; iyul–avgustda Mara va Grumeti daryolaridan o'tish — timsohlar; yanvar–fevralda janubdagi vulqon kulli tekisliklarda 500 000 buzoq 3 hafta ichida tug'iladi (yirtqichlarni 'to'ydirish' strategiyasi). 3 000 sher (dunyodagi eng zich populyatsiya), leopard, gepard, sirtlon, 'katta beshlik'. Oldiuvay darasi — 'insoniyat beshigi' (Liki, 1,8 million yillik Homo habilis). Xavf: brakonerlik, to'siqlar, Mara daryosi suvining kamayishi. Yiliga 350 000 sayyoh.

Qiziq faktlar

• Serengetida 3 hafta ichida 500 000 gnu buzog'i tug'iladi — yirtqichlar hammasini yeyolmaydi.
• Bu yerda 3 000 sher yashaydi — dunyodagi eng ko'p.
• Oldiuvay darasida 1,8 million yillik odam ajdodi topilgan.