Kokos palmasi

Dengiz bo'ylab suzib tarqalgan daraxt

Kokos — dengizda suzadigan urug'! U okeanda oylab suzib, boshqa orolga yetib boradi va u yerda unib chiqadi. Shuning uchun palma dunyodagi barcha issiq qirg'oqlarda o'sadi. Bitta kokosning ichida 1 litr toza ichimlik suvi bor. Palma 'hayot daraxti' deyiladi — undan 100 xil narsa yasashadi.

Kokos palmasi (Cocos nucifera) — tropik qirg'oqlarda 30 m gacha o'sadigan palma. Mevasi (botanik jihatdan danak meva) tolali qobiq tufayli suvda 110 kungacha suzib, 5 000 km gacha tarqaladi — shu yo'l bilan Tinch va Hind okeani orollarini egallagan. Yoshida ichida suyuq endosperm (kokos suvi) — steril va elektrolitlarga boy. Yiliga 75 tagacha meva beradi. 'Hayot daraxti': suv, yog', sut, tola (koir), barglaridan tom, tanasidan qurilish yog'ochi. Palma daraxt emas, yog'ochli o't kabi — yillik halqalari yo'q. Osiyoda 3 000 yildan beri yetishtiriladi; Indoneziya, Filippin, Hindiston — asosiy ishlab chiqaruvchilar.

Qiziq faktlar

• Kokos okeanda 110 kun suzib, 5 000 km yo'l bosa oladi.
• Kokos suvi shunchalik toza-ki, urushda uni tomir ichiga yuborishgan.
• Palma aslida daraxt emas — u ulkan o't (bambuk kabi).